تاریخ چاپ اسکناس در ایران ، شاید نسل آینده به جز پول الکترونیک ، هرگز اسکناس و یا سکه را نبیند
روزگاری کالا به کالا ، مبادله می شد
روزگاری ، طلا و نقره ، قیمت کالاها را مشخص می کرد
و روزگاری سکه و اسکناس جایگزین شد
با آمدن بانکداری الکترونیک ، همه این ها از بین ربفت و اینک ، یک عدد دیجیتال ، جایگزین شده است
مطالعه تاریخ اسکناس ، جالب است
*متن کامل را در آدرس زیر 👇👇👇 ببینید*
کد خبر: 3794339
01 فروردین 1402 - 09:51 وبگردی » مناسبتی
تاریخچه چاپ اسکناس در ایران
قدیمی ترین اسکناس شناخته شده در ایران، کاغذ یک درهمی چاپ شده در دوره ی ایلخانان است که در اواخر قرن هفتم هجری چاپ شد ، اما اسکناس بانک ملی به صورت امروزی نخستین بار در فروردین 1311 هجری خورشیدی در لندن چاپ شد.
به گزارش سرویس وبگردی خبرگزاری صدا و سیما ، پول نقش بسیار مهمی در زندگی همه انسان ها دارد، ولی شاید کمتر کسی به تاریخچه پیدایش آن فکر کرده باشد. آیا تا به حال به این فکر کرده اید پولی که به دست می آورید، چگونه تولید و چاپ می شود؟. آیا می خواهید بدانید مردم ایران چه زمانی برای اولین بار از پول استفاده کردند؟. یا اینکه چه کسی پول را برای اولین بار تولید کرد و چه کسی دستور به چاپ آن داد؟. ممکن است بخواهید فرآیند ساخت این اوراق و سکه های ارزشمند را که نقش اساسی در زندگی امروز ما ایفا می کنند، بدانید. ما در این مطلب، به تاریخچه چاپ پول در ایران خواهیم پرداخت. بدین منظور، از نقطه اول پیدایش آن در دوران باستان شروع می کنیم و به بررسی تغییر و تحولات آن تا زمان حال حاضر می پردازیم.

تاریخچه چاپ پول در ایران دوران باستان
تاریخ چاپ پول در کشور ایران به زمان های دور باز می گردد. از زمان کشف طلا و نقره، بازرگانان شروع به مبادله سکه کردند و سپس پول کاغذی ایجاد شد. پول در آن روز ها روی آجر های خشک شده، پوست آهو و چرم چاپ می شد.
تاریخچه چاپ پول در ایران به حدود 750 سال پیش باز می گردد. اولین اسکناس ایران در زمان گیخاتو چاپ شد که به دلیل ارتباط گسترده ایران در دوران ایلخانان با چین بود. در زمان گیخاتوخان (ایلخان مغول)، ایران نیز مانند چین، پول کاغذی به نام چاو چاپ می کرد. حاکمان مغول سلسله “یوان” چین، دو دهه می شد که از پول کاغذی در کشور خود استفاده می کردند. ارزش اسمی اسکناس در آن زمان، از نیم تا 10 درهم متغیر بود. علاوه بر چاو، اسکناس های دیگری نیز برای مدتی در شهر های دیگر ایران مورد استفاده قرار گرفتند و سپس از چرخه خارج شدند. این اسکناس ها را «شهر روا» می نامیدند که به معنای چیزی بود که در شهر ها استفاده می شد.
به دستور گیخاتوخان، کار تهیه پول کاغذی به نام چاو در تبریز و در محلی به نام چاوخانه آغاز شد. چهار ماه بعد در سراسر قلمرو این خان، چاو جایگزین سکه های طلا و نقره گشت و تبدیل به واحد پول شد. این کار به دستور مغول خان بزرگ که در خان بلیغ پکن زندگی می کرد، انجام گردید.
قبل از چاپ اولین اسکناس امروزی توسط بانک شاهنشاهی، نوعی کارت اعتباری به نام بیجک توسط دلالان پول صادر می شد. این کارت اعباری در واقع رسید مبلغی بود که دلالان پول از صاحبان بیجک گرفته بودند. اعتبار بیجک به اعتبار فروشنده پولی که آن را صادر کرده بود، بستگی داشت.

تاریخچه چاپ پول در ایران به شکل امروزی
پس از تأسیس بانک شاهنشاهی در سال 1889، (در دوران ناصرالدین شاه قاجار) نخستین سری اسکناس های ایرانی به سفارش این بانک در سال 1269 در کشور انگلستان و بوسیله چاپخانه en: bradbury Wilkinson and Company در ارقام 3٬2٬1، 5، 10، 20، 25، 50، 100، 500 و 1000 تومانی به چاپ رسید. تمامی اسکناس ها به استثنا اسکناس هزارتومانی که به عنوان پشتوانه در خزانه بانک نگهداری می شد، در چرخه معاملات قرار گرفت.
در سال 1285 هجری شمسی، نمایندگان نخستین مجلس شورای ملی خواستار تأسیس بانک ملی شدند، اما تا سال 1306 بانک کلی به تصویب نرسید تا سرانجام در 17 شهریور 1307 شروع به کار کرد. بانک شاهنشاهی تا سال 1309 شمسی به فعالیت خود ادامه می داد و در این سال ایران حق انحصاری نشر اسکناس را به مبلغ 200 هزار لیره انگلیس خریداری کرد و مسئولیت چاپ اسکناس به بانک ملی ایران واگذار شد. با پایان یافتن سلسله قاجار ، ایران در حال گذار به یک سیستم پولی مدرن بود.

در سال 1310 هجری شمسی اسکناس های چاپ شده قبلی از رده خارج شدند و به موجب ماده 5 قانون اصلاح (قانون واحد و مقیاس پول) حق انحصاری انتشار اسکناس به مدت 10 سال به بانک ملی واگذار شد. از این تاریخ به بعد تعیین نوع طرح و مبلغ، نوع اسکناس و تعداد آن ها را بانک ملی تعیین می کرد و اسکناس در لندن چاپ می شد.
اولین اسکناس بانک ملی در فروردین 1311 چاپ شد. بانک ملی تا سال 1339 اقدام به نشر اسکناس می کرد تا اینکه با تأسیس بانک مرکزی، حق نشر اسکناس به بانک مرکزی ایران داده شد و تا کنون ادامه دارد. تا پیش از سال 1362 شمسی، ایران اسکناس مورد نیاز خود را به کشور های خارجی (بیشتر انگلستان) سفارش می داد. اما از این سال به بعد با تأسیس کارخانه تولید کاغذ اوراق بهادار، رفته رفته اسکناس ها روی کاغذ ایرانی چاپ شدند. در همان سال ها کارخانه چاپ اسکناس توسط بانک مرکزی راه اندازی شد و مسئولیت چاپ اسکناس در سال 1367 به کارخانه تولید اسکناس واگذار گردید.
در سال 1367 دو خط تولید دیگر به آن اضافه و سپس تمام پول های کاغذی ایران در داخل کشور چاپ شدند. با توجه به واردات کاغذ های لازم در سال 1368، ایده احداث کارخانه تولید پول کاغذی موردتوجه قرار گرفت. بهره برداری از پروژه آن در سال 1376 آغاز شد و در نهایت در سال 1381 این پروژه به بهره برداری رسید. هم اکنون نیز تمام مراحل چاپ پول در ایران انجام می شود.

اسکناس های بعد از انقلاب اسلامی ایران
اگر تا به حال سکه های دوران پهلوی را دیده باشید، می توانید تفاوت پول قبل و بعد از انقلاب را تشخیص دهید. پس از رحلت امام خمینی (ره)، مجموعه ای از اسکناس های طراحی شده با تصویر ایشان منتشر شدند. از آن زمان تاکنون هیچ تغییری در آن ها اعمال نشده است، فقط برخی تغییرات در پشت اسکناس ها اعمال شده اند. به عنوان مثال، اگر اسکناس های 5000 ریالی و 50000 ریالی امروزی را با اسکناس های دهه 90 مقایسه کنید، متوجه تغییراتی خواهید شد. از سال 1383 سکه های 50 ریالی و 100 ریالی و در سال 1387 سکه های 250 و 500 و 100 ریالی و در سال 1389 سکه های 2000 و 5000 ریالی روانه بازار شدند. تعدادی از آن ها در حال حاضر نیز موجود هستند.
کارخانه چاپ پول ایران
کارخانه چاپ پول به ضرابخانه نیز معروف است. ضرابخانه یکی از سازمان های امنیتی ایران محسوب می شود. شاید نام محله جاده دوشاخ ضرابخانه تهران را شنیده باشید. این مکان از قدیم الایام مقر ساخت سکه و چاپ اسکناس بوده و در تاریخچه چاپ پول در ایران مکانی معروف است. از آنجایی که این منطقه امنیتی محسوب می شود، ورود به آن کار آسانی نیست. حتی کارکنان این کارخانه با رعایت تمامی پروتکل های ایمنی قبل از ورود، تمام وسایل خود را به نگهبانان تحویل می دهند. این کارخانه در حال حاضر در پاسداران تهران واقع شده است.
فرآیند چاپ پول کاغذی در ایران
شاید تعجب کنید اگر بدانید که دستگاه های چاپ پول در ایران مانند دستگاه های چاپ کتاب هستند.
در ابتدا اولین طرح اسکناس ها در کامپیوتر ساخته می شود. کامپیوتر به دستگاه چاپگر پول متصل خواهد شد و طرح را برای آن ارسال می کند. سپس کاغذ های مخصوص پول قبل از شروع فرآیند چاپ در دستگاه قرار می گیرند. معمولا هر کاغذ می تواند شامل 24 قطعه اسکناس باشد؛ بنابراین تعداد اوراق با توجه به نیاز به اسکناس تعیین می شود. هر یک از چاپگر ها قادر به چاپ 50 هزار قطعه در هر روز هستند. یعنی روزانه یک میلیون و 200 هزار قطعه اسکناس چاپ می شود.
شاید متوجه اسکناس های طرح های جدید شده باشید. اسکناس های 20 تومانی، 10 تومانی و 500 تومانی قدیمی دیگر چاپ نمی شوند و اسکناس نو در بازار موجود است. زمانی که دولت تصمیم به طراحی پول جدید می گیرد، طراحان گرافیک و مهندسان آن را با نرم افزار خاصی طراحی می کنند و طرح جدید برای چاپخانه ارسال می شود. در نهایت، وقتی پول چاپ خواهد شد و پس شروع به گذاشتن آن در قفسه های مخصوص می کنند. هر قفسه می تواند 10 هزار اسکناس را در خود جای دهد. پس از اتمام مراحل چاپ پول، تمامی اسکناس ها با خودرو های مخصوص به سازمان خزانه داری ارسال می شوند.
تاریخچه چاپ پول در ایران به شکل امروزی
چه کسی دستور چاپ پول در ایران را می دهد؟
بر اساس نیاز بازار، دولت به مجلس دستور چاپ پول می دهد. مجلس پس از تایید، دستور آن را به بانک مرکزی و ضرابخانه ابلاغ خواهد کرد. اگر ضرابخانه یا بانک مرکزی مستقل یا بدون دستور سایر سازمان ها عمل کنند، تورم و رکود اقتصادی رخ می دهد.
جمع بندی
در قدیم به جای استفاده از پول، فرآیندی به نام دادوستد وجود داشت. بعد ها پول جایگزین دادوستد شد و در معاملات نقش مهمی پیدا کرد. تاریخچه چاپ پول در ایران به زمان ایلخانان و به زمان سلطنت گیخاتوخان مربوط می شود. در آن زمان اسکناس که چاو نامیده می شد، برای اولین بار در شهر تبریز در مکانی به نام چاوخانه چاپ شد. در سال 1889 ایران شروع به استفاده از اسکناس به شکل امروزی کرد. ابتدا بانک ملی اسکناس مورد نیاز را چاپ می کرد. پس از تاسیس بانک مرکزی، حق چاپ اسکناس بر عهده این بانک قرار گرفت. اکنون نیز اسکناس مورد نیاز را بانک مرکزی چاپ می کند.
تا قبل از سال 1362 ایران اسکناس های خود را به کشور های خارجی مانند انگلستان سفارش می داد. اما در حال حاضر در این زمینه به خودکفایی رسیده است.
منبع : سایت خبرگزاری صدا و سیما
https://www.iribnews.ir/fa/news/3794339/
تاریخ انتشار : 12:36 - 01-01-1402
کد 883533
انتشار: 12:36 - 01-01-1402
تاریخچه پول کاغذی در ایران/ اولین اسکناس ایران در کدام بانک چاپ شد؟

اولین اسکناس های بانک شاهی در سال 1269 در انگلستان چاپ و در ایران توزیع شد. روی این اسکناس ها عبارت بانک شاهنشاهی ایران، نشان شیر و خورشید و تصویر ناصرالدین شاه چاپ و توزیع شد.
شاه قاجار همزمان با واگذار کردن انحصار ساخت و بهره برداری از راه زمینی و خط آهن، سد، معادن، کانال های انتقال آب، قنوات و کانال ها و جنگل ها و گمرکات کشور به ارون جولیوس دو روییتر یهودی تبار، امتیاز تاسیس بانک را هم به انگلیسی ها داد و آنان با تاسیس بانک شاهی ایران به مدت 40 سال نبض نظام مالی و بانکی کشورمان را در دست گرفتند. این وضعیت تا تاسیس بانک ملی ایران و چاپ اولین اسکناس در سال 1311 ادامه داشت.
امروز اول فروردین ماه نودمین سالروز چاپ اولین اسکانس در بانک ملی ایران در سال 1311 است.
سابقه چاپ اسکانس در ایران به قرن هفتم هجری - سال 672 شمسی - و به دوره تسلط ایلخانان مغول در ایران بر می گردد. گویا در آن مقطع زمانی ذخائر خزانه گی خاتو پنجمین شاه مغول و برادر ارغون شاه مغول به حداقل رسیده بود و شاه و وزیرش خواجه صدرالدین احمد خالدی زنجانی ملقب به صدرجهان به واسطه مشاورش عزالدین مظفر از وجود پول کاغذی به نام «چاو» که سال ها قبل در سرزمین چین تولید و چاپ شده بود، با خبر شدند.
صدر جهان با مشاوره پولاد چینگ سانگ سفیر دربار شهر خانْبالِغْ - پکن - در ایران، پول کاغذی چاو را چاپ کرد و در شهرهای مهم ایران مکانی به نام چاوخانه راه انداخت و مردم را مجبور کرد تا در برابر تحویل سکه های طلا و نقره، پول های کاغذی دریافت کنند که البته با مقاومت آنان روبرو شد.
مردم در تبریز در اعتراض به این اقدام شاه مغول شورش کردند و پول کاغذی چاو مدتی بعدورافتاد.
اسکناس در ایران
500 سال بعد از مخالفت سراسری مردم ایران و شکست چاپ پول کاغذی چاو در ایران «اسکانس» در سال 1176 شمسی در دوره سلطنت فتحعلی دومین شاه قاجار وارد چرخه مبادلات پولی کشورمان شد و از همان ابتدا طلا و نقره به عنوان پشتوانه اسکناس، مبنای محاسبات خزانه شاهان در نظر گرفته شد.
سابقه انتشار اسکناس در ایران به سه دوره 1268 تا 1309، 1309 تا 1339 و 1339 تاکنون تقسیم می شود.
دوره اول
در این دوره امپراتوری بریتانیا به پشتوانه امضای امتیازنامه روییتر با دربار ناصرالدین شاه در سال 1268، بانکی تحت عنوان بانک شاهی ایران تاسیس شد. این بانک انحصار ضرب سکه و چاپ و انتشار اسکناس را در اختیار گرفت. تا قبل از تاسیس این بانک پول رایج ایران سکه های طلا و نقره بود.
این بانک در تمام سال های حکومت ناصرالدین و مظفرالدین شاه قاجار مسوول چاپ و انتشار اسکناس ایران در کشور خودش بود.
ساختمان مرکزی این بانک در تهران در ساختمانی در ضلع شرقی میدان امام خمینی – میدان توپخانه - قرار داشت. ساختمان این بانک بعدها به بانک بازرگانی – تجارت - نخستین بانک غیر دولتی ایران تحویل شد.
انحصار چاپ و نشر اسکناس ایران به مدت 40 سال در اختیار بانک شاهی بود. همچنین این بانک از سال 1890 تا 1930 وظایف بانک مرکزی ایران را عهده دار بود.
اولین اسکناس های بانک شاهی در سال 1269 در انگلستان چاپ و در ایران توزیع شد. روی این اسکناس ها عبارت بانک شاهنشاهی ایران، نشان شیر و خورشید و تصویر ناصرالدین شاه چاپ و توزیع شد. با رواج اسکانس در این دوره، برخی سوءاستفاده گران اقدام به جعل آن کردند از این رو بانک شاهی برای کنترل این وضعیت دومین مجموعه اسکناس های خود را در سال 1303 چاپ و روانه ایران کرد. بانک شاهی این اسکناس ها را با ته نقش شیر و خورشید توزیع کرد.
این اسکناس ها با ارقام 1، 2، 5، 10، 20، 50 و 100 تومانی و با تصویر ناصرالدین شاه منتشر شد.
با وجودی که در دوره محمدعلی شاه قاجار و در آذر 1286 تلاش های مستمری از سوی برخی صرافان، بازاریان و سیاستمداران کشور برای تاسیس بانک ملی ایران انجام شد اما امضای قرارداد محرمانه سن پترزبورگ معروف به قرارداد 1907 بین امپراطوری روسیه و انگلیس و تقسیم ایران بین این دو ابرقدرت و بعد آغاز جنگ جهانی اول مانع از تاسیس این بانک شد اما بعد از استخدام آرتور میلسپو حقوق دان و کارشناس مالی آمریکایی در ایران، بانک ملی در تاریخ 14 اردیبهشت 1306 تاسیس شد.

دوره دوم
در دوره دوم مجلس شورای ملی اختیار چاپ و انتشار اسکناس را از بانک شاهی سلب و به بانک ملی ایران واگذار کرد. مجلس شورای ملی در تاریخ ششم خرداد 1309 قانون سلب اجازه چاپ و انتشار اسکناس از بانک شاهی تصویب کرد. در جریان این تصمیم ایران مجبور به پرداخت 200 هزار خسارت به دولت وقت انگلستان شد. بر پایه این قانون دولت ایران در ازای خرید این امتیاز 200 هزار لیره پول نقد در لندن به بانک شاهی پرداخت کرد و بانک شاهی موظف شد در مدت یک سال بهای اسکناس های چاپ شده خود را به دولت ایران پرداخت کند.
دولت وقت امتیاز چاپ اسکناس های ایران را که تا آن زمان به صورت انحصاری در اختیار انگلستان بود، لغو و بابت این اقدام 200 هزار لیره به انگلیسی ها تاوان پرداخت کرد. همچنین اجازه داد انگلیسی ها شعبه مرکزی بانک خود را در تهران و شعب آن را در استان ها حفظ کنند.
با جایگزین شدن بانک ملی به جای بانک شاهنشاهی و واگذار کردن انحصار چاپ و انتشار اسکناس به این بانک، اولین اسکناس های چاپ این بانک در اول فروردین 1311 با تصویر رضا شاه و با ارقام 5، 10، 20، 100 و 500 ریالی منتشر شد.
در پی تدوین قانون اصلاح واحد پول ایران در سال 1310 هر ریال معادل 100 دینار و به عنوان واحد پول رسمی کشورمان انتخاب شد و از این تاریخ به بعد قِران و تومان برچیده شد.
بانک ملی ایران در سال 1314 دومین سری اسکناس هایش را با تصویری اندک بزرگ تر از رضاشاه چاپ و منتشر همچنین از این تاریخ به بعد اسکناس 1000 ریالی نیز به لیست اسکناس های رایج ایران اضافه شد.
در سال های 1315 و 1317 اسکناس هایی جدید با تصویر بدون کلاه رضا شاه چاپ و منتشر شد همچنین برای اولین و آخرین بار بر روی اسکناس های 100، 500 و 1000 ریالی معادل ارزش طلای اسکناس «هر 100 ریال برابر با یک پهلوی» قید شد.
در این مجموعه اسکناسهای 10000 ریالی هم چاپ شد اما به دلیل مبلغ زیاد آن وارد تبادلات پولی کشور نشد.
سال بعد از اخراج رضا شاه توسط انگلیسی ها از ایران در شهریور 1320 و نشست محمدرضا پسرش بر تخت پادشاهی، اولین سری اسکناس های ایران با تمثال محمدرضا شاه با ارقام 5، 10، 20 و 100 ریالی چاپ و روانه بازار پولی کشور شد. در سال 1325 نیز اسکناس های 50، 500 و 1000 ریالی با چهره او چاپ و توزیع شد.
دهه 1330 اوج تاسیس و افزایش تعداد بانک های خصوصی بود. این مسئله موجب پیچیده تر و گسترده تر شدن نظام پولی کشور شد و جدا کردن وظایف بانک های تجاری از غیرتجاری برای بانک ملی ایران دشوار شد به همین دلیل وزارت اقتصاد در مرداد 1339 تصمیم به تاسیس بانک مرکزی ایران گرفت.
دوره سوم
در دوره سوم که همزمان با تاسیس بانک مرکزی ایران بود، اختیار چاپ و انتشار اسکناس در ایران از بانک ملی ایران سلب و به این بانک سپرده شد. انحصار چاپ اسکناس در این دوره نیز همچنان با بانک مرکزی انگلستان بود.
نخستین اسکناس های چاپ شده در بانک مرکزی در سال 1340 و با ارقام 10 و 20 ریالی با امضای وزیر دارایی و رییس کل بانک مرکزی چاپ و منتشر شد. ته نقش اسکناس های چاپ شده در این بانک تاج، شیر و خورشید یا تصویر محمدرضا شاه بود.
اسکناس 5 هزار ریالی بانک مرکزی در سال 1344 با امضای وزیر دارایی و رییس کل بانک مرکزی و در پاکستان چاپ و منتشر شد. بزرگ ترین ایراد این اسکناس پاک شدن رنگ اسکناس با آب بود. این عیب بزرگ موجب خروج سریع این اسکناس از گردونه تبادلات پولی و بانکی کشور شد.
آخرین مجموعه اسکناس های چاپ شده در دوران پهلویِ پسر امضای محمد یگانه وزیر اقتصاد و دارایی و یوسف خوش کیش رییس کل بانک مرکزی را پای خود داشت.

دوره انقلاب اسلامی
چند ماه بعد از به ثمر رسیدن نهضت اسلامی و به پیروزی رسیدن انقلاب اسلامی در ایران، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران اولین سری اسکناس هایش را چاپ و منتشر کرد. در این اسکناس ها تمثال محمدرضا شاه با طرحی دیگر جایگزین شد و روی ته نقش آنها هم نخست شیر و خورشید و بعد نشان موقت جمهوری اسلامی چاپ شد.
سری جدید اسکناس های بانک مرکزی امضای علی اردلان وزیر اقتصاد و دارایی و محمدعلی مولوی رییس کل بانک مرکزی را پای خود داشت. در این سری اسکناس ها تصویر بارگاه امام رضا(ع) به جای تصویر شاه و نشان موقت جمهوری اسلامی که روی ته نقش چاپ شده بود، منتشر شد.
در سری اسکناس هایی که در سال 1360 چاپ و منتشر شد، ته نقش نشان رسمی جدید جمهوری اسلامی ایران بود چاپ و منتشر شد.
در سال 1366 تصویر محمدحسین فهمیده جایگزین ته نقش قبلی شد.
از سال 1372 برای اولین بار تصویر تمثال آیت الله العظمی سید روح الله موسوی خمینی در روی اسکناس های 10000 ریالی چاپ شد و ته نقش این طی اسکناس ها نیز همین تصویر بود
هم اکنون در ایران اسکناس های با ارقام 2، 5، 10، 20، 50 و 100 هزار ریالی چاپ و منتشر می شود. این اسکناس ها با رنگ های مختلف توسط متخصصان بانکی کشورمان چاپ و منتشر می شوند. روی همه این اسکناس ها تصویر و ته نقش امام خمینی قرار دارد
چک پول
سال هاست با افزایش نرخ تورم و افت ارزش برابری پول ملی، چاپ و منتشر انوع چک های بانکی در کشور رایج شده است. چک های بانکی با نام «ایران چک» در بازار پولی و بانکی توزیع شده است. ایران چک ها با رقم 500 هزار و یک میلیون ریال چاپ می شود. در 1385 شمار اسکناس های در گردش کشور هفت میلیارد و 300 میلیون برگ و سرانه آن برای هر ایرانی 100 برگ بود.
برای جمع آوری، جایگزینی و از بین بردن اسکناس های فرسوده به طور متوسط 120 میلیارد ریال در سال هزینه می شود.
با توسعه و گسترش نظام بانک داری الکترونیکی و رواج کارت های بانکی الکترونیکی اسکناس پول جایگاه گذشته اش در نظام اقتصادی و داد و ستدهای مالی از دست داده است.
https://www.asriran.com/fa/news/883533/
تذکر : نقل از رسانه های دیگر ، به معنای تایید محتوای آن ها نیست ، صرفا جهت مستند بودن مطالب است
برخی از تصاویر در کروم یا فایر فاکس دیده نمی شود ، اگر تصویری را ندیدید ، بروزر دیگر را آزمایش کنید + نوشته شده در چهارشنبه دوم فروردین ۱۴۰۲ ساعت 18:14 توسط مدیر |