اعتراف به این موارد ، برای فریب مردم بود ، اما واقعیت داشت
هواداران رژیم شاهنشاهی برای دفاع از محمدرضا پهلوی و پدرش، افسانه‌های فراوان تولید می‌کنند
نگاهی به سخنان و رفتار خود شاه، نشان می‌دهد که وی شخصاً اعترافاتی در رابطه با فساد و اختناق و فشار بر روی مردم داشته و بر ظلم‌های فراوان رژیمش، تکیه کرده است
محمدرضا پهلوی در سال 56 و 57 با بحران مواجه شده بود، ابتدا تصور می‌کرد، با ترفندهای مختلفِ سرکوب و قتل عام و فشار سیاسی ، می‌تواند مردم را از صحنه خارج کند
همه این کارها را نیز با پشتیبانی جیمی کارتر دموکرات، رئیس جمهور آمریکا، انجام داد و هر آنچه توانست، علیه حقوق بشر اقدام کرد (هرچند به ظاهر، به مانند همه دولت‌های دموکرات در آمریکا، تظاهر به رفتار حقوق بشر داشت)
اما وضعیت به رغم همه تدابیر رژیم شاه و پشتیبانان بین‌المللی او، از کنترل خارج شد و شاه احساس کرد که با قربانی کردن ناجوانمردانه و بی‌شرمانه چند نفر سرسپرده و فدایی خود، مانند هویدا و نصیری، ( که نخست وزیر 14 ساله او و رئیس ساواک او بودند) شاید بتواند مردم را قانع و ساکت کند
او ناجوانمردانه، دستور داد آن ها را به زندان انداختند 😳
شاه در 14 آبان سال 1357 ، یعنی چهار ماه قبل از سقوط رژیم شاه، و سه ماه قبل از فرار وی، سخنان بسیار مهمی را در تلویزیون بیان کرده است که به عنوان *(توبه نامه شاه)* مطرح شد و مورد تمسخر و طنز مردم قرار گرفت
این ترفند هم جواب نداد و رژیم شاه با فرار محمدرضا پهلوی تلاش کرد که شاید بتواند مردم را ساکت کند اما باز هم نتوانست و مردم پرشورتر به میدان آمدند و فریب کودتای خزنده شاپور بختیار را نخوردند
بلافاصله بعد از پخش پیام از رادیو شعر طنز هادی خرسندی منتشر شد: «ز پشت رادیو گفتم به تأکید/ که [..] خوردم غلط کردم ببخشید» این در حالی بود که نه از اینترنت خبری بود و نه شبکه های اجتماعی و شعر کپی و تکثیر می شد. هادی خرسندی البته بعد از انقلاب، یک ضد انقلاب کامل شد.
رژیم شاهنشاهی در 21 بهمن به رهبری ژنرال هایزر آمریکایی و با دستور شخص کارتر دموکرات، کودتا کرد اما موفق نشد و با مقاومت مردم، کودتا شکست خورد و در 22 بهمن ماه 1357 رژیم شاهنشاهی ساقط شد

بخش هایی از نطق شاه را ببینید

«ملت عزیز ایران! در فضای باز سیاسی که از دو سال پیش به تدریج ایجاد می شد، شما ملت ایران علیه ظلم و فساد بپا خواستید. انقلاب ملت ایران نمی تواند مورد تایید من بعنوان پادشاه ایران و بعنوان یک فرد ایرانی نباشد.

من آگاهم که به نام جلوگیری از آشوب و هرج و مرج این امکان وجود دارد که اشتباهات گذشته و فشار اختناق تکرار شود. من آگاهم که ممکن است بعضی احساس کنند که به نام مصالح و پیشرفت مملکت و با ایجاد فشار این خطر وجود دارد که سازش نا مقدس فساد مالی و فساد سیاسی تکرار شود و، اما من به نام پادشاه شما که سوگند خورده ام که تمامیت ارضی مملکت، وحدت ملی و مذهب شیعه اثنی عشری را حفظ کنم، بار دیگر در برابر ملت ایران سوگند خود را تکرار می کنم و متعهد می شوم که خطا های گذشته هرگز تکرار نشود، بلکه خطا ها از هر جهت نیز جبران گردد.

متعهد می شوم که پس از برقراری نظم و آرامش در اسرع وقت یک دولت ملی برای آزادی های اساسی و انجام انتخابات آزاد، تعیین شود تا قانون اساسی که خون بهای انقلاب مشروطیت است به صورت کامل به مرحله اجرا در آید، من نیز پیام انقلاب شما ملت ایران را شنیدم.من حافظ سلطنت مشروطه که موهبتی است الهی که از طرف ملت به پادشاه تفویض شده است هستم و آنچه را که شما برای بدست آوردنش قربانی داده اید، تضمین میکنم، که حکومت ایران در آینده بر اساس قانون اساسی، عدالت اجتماعی و اراده ملی و به دور از استبداد و ظلم و فساد خواهد بود.

من از شما جوانان و نوجوانان که آینده ایران متعلق به شماست، می خواهم تا میهنمان را به خون و آتش نکشید و به امروز و خود و فردای ایران ضرر نزنید.

من از همه شما هموطنان عزیزم می خواهم تا به ایران فکر کنید. همه به ایران فکر کنیم. در این لحظات تاریخی بگذارید همه با هم به ایران فکر کنیم. بدانید که در راه انقلاب ملت ایران علیه استعمار، ظلم و فساد من در کنار شما هستم؛ و برای حفظ تمامیت ارضی وحدت ملی، و حفظ شعائر اسلامی و برقراری آزادی های اساسی و پیروزی و تحقق خواست ها و آرمان های ملت ایران همراه شما خواهم بود.

​
*متن کامل را در آدرس زیر 👇👇👇 ببینید*

کد خبر: 584568

10 نکته دربارۀ 14 آبان 57

پیام شاه 44 ساله شد: صدا ی انقلاب شما را شنیدم؛ نویسندۀ متن که بود؟

شاه می خواست بگوید در مبارزه با فساد جدی است، اما مشخص نشد اگر قصد باز کردن فضای سیاسی را دارد چرا حکومت نظامی اعلام کرده و اگر قصد سرکوب دارد چرا از انتصاب ارتشبد غلامعلی اویسی فرماندار نظامی تهران در دقیقه 90 منصرف شد و ارتشبد ازهاری را مأمور تشکیل دولت کرد؟

تاریخ انتشار: 15:47 - 14 آبان 1401 پ

عصر ایران نوشت: «ما روز 14 آبان 57 در منزل آقای محمود کاشفی وزیر مشاور کابینۀ خودمان میهمان بودیم که مرد بسیار شرافت مند و درست و حسابی است. ناهار میهمان بودیم و آقای آموزگار (نخست وزیر سابق) هم بود و چند تا از همکاران کابینۀ پیشین. داشتیم ناهار می خوردیم. تلویزیون روشن بود.

ناگهان گفتند که شاه پیامی دارد و شاه ظاهر شد. در هم شکسته و با لکنت زبان و روحیه ای بسیار خراب و به حال نیمه گریه. یک نطقی هم خواند سراپا التماس و درخواست و آنجا هم گفت که " من پیام انقلاب شما را شنیدم" و بگذارید خلاصه من خودم رهبر انقلاب شما باشم. اجازه بدهید، تمنا می کنم. همه اش التماس، ولی بعد حکومت نظامی اعلام کرد و باز گفت: نترسید، این هیچ کاری نمی کند، هیچ وحشتی نداشته باشید. خوب! پس چرا حکومت نظامی می دهید؟ ما هم متحیر.

نمی دانستیم چه بگوییم. واقعا نمی دانستیم. بهت زده شده بودیم. تلفن زنگ زد. آموزگار رفت پای تلفن و یواشکی صحبت کرد و بعد به عجله خداحافظی کرد و رفت. بعد شنیدم که یکی از دوستانش بود که گفته بود می خواهند تو را بگیرند. فورا برو و بلیت هواپیما را به او داده و از ایران رفته بود. به خانه برگشتیم و همان شب ساعت یک نیمه شب مستخدم آمد بالا و و گفت چند نفر آمده اند و شما را می خواهند. گفتند کار مختصری هست و چند ساعت طول می کشد و می دانستم این حرف ها نیست و ما را بردند به جمشید آباد و گفتند به استناد ماده 5 حکومت نظامی دستگیر شده اید.»

این عبارات عین خاطرات داریوش همایون وزیر اطلاعات و جهان گردی و سخن گوی دولت جمشید آموزگار است به نقل از کتاب «آیندگان و روندگان/ جلد سوم تاریخ شفاهی ایران معاصر به کوشش حسین دهباشی» که در زندان ماند تا انقلاب شد و، چون در آن 4 ماه و یک هفته ریش گذاشته بود 22 بهمن که در بازداشت گاه باز شد خود را به عنوان نیروی انقلابی جا زد و کسی به او شک نکرد و تا 13 آبان 58 مخفی بود و پس از اشغال سفارت آمریکا تصمیم گرفت مخفیانه از ایران خارج شود و رفت.

همان گونه که داریوش همایون توضیح داده بعد از پیام مشهور "صدای انقلاب شما راشنیدم" شماری از رجال مشهور عصر پهلوی دستگیر شدند تا کاسه کوزه ها را سر آن ها بشکنند و فضا آرام شود و مشهورترین آنان امیر عباس هویدا بود با سابقۀ 13 سال نخست وزیری از 1343 تا 1356 و شماری دیگر از جمله همین داریوش همایون و نیک پی شهردار سابق تهران نیز در میان آنان بود.

شاه می خواست بگوید در مبارزه با فساد جدی است، اما مشخص نشد اگر قصد باز کردن فضای سیاسی را دارد چرا حکومت نظامی اعلام کرده و اگر قصد سرکوب دارد چرا از انتصاب ارتشبد غلامعلی اویسی فرماندار نظامی تهران در دقیقه 90 منصرف شد و ارتشبد ازهاری را مأمور تشکیل دولت کرد؟

با این توضیحات می توان گفت: 14 آبان 57 روزی است که محمد رضا شاه پهلوی در نهایت استیصال و بااین پیام هم چوب را خورد هم پیاز را. چون هم پیام آشتی و قول اصلاح داد هم بلافاصله با استقرار دولت نظامی نقض کرد!یادمان باشد کمتر از سه ماه قبل از آن و در کنفرانس مطبوعاتی به مناسبت سالگرد کودتای 28 مرداد 1332 که به عنوان قیام ملی جشن می گرفتند دربارۀ اعتراضات گفته بود " دو سه نفر بیشتر نیستند. " دو سه نفر و نه حتی دو سه هزار نفر!

حالا، اما کمتر از سه ماه بعد در حالی که امام خمینی لفظ "جنبش" و "نهضت" را به کار می برد از اصطلاح "انقلاب" استفاده کرد.

دربارۀ پیام شاه در 14 آبا ن 1357 نکاتی را می توان یادآور شد و ابتدا باید خود پیام را نقل کنیم:

«ملت عزیز ایران! در فضای باز سیاسی که از دو سال پیش به تدریج ایجاد می شد، شما ملت ایران علیه ظلم و فساد بپا خواستید. انقلاب ملت ایران نمی تواند مورد تایید من بعنوان پادشاه ایران و بعنوان یک فرد ایرانی نباشد.

متاسفانه در کنار این انقلاب دسیسه و سوء استفاده دیگران از احساسات و خشم شما، آشوب و هرج و مرج و شورش نیز به بار آورد. موج اعتصاب ها نیز که بسیاری از آن ها بر حق بوده اخیراً ماهیت و جهت یافت تا چرخ های اقتصاد مملکت و زندگی روزمره مردم تلف شود و حتی جریان نفت که زندگی مملکت به آن بستگی دارد، قطع گردد، تا عبور و مرور روزانه و تامین مایحتاج زندگی مردم نیز تعطیل شود. ناامنی، اغتشاش و شورش و کشتار در بسیاری از نقاط میهن مان به جایی رسیده است که استقلال مملکت را در خطر انداخته است.

وقایع اسف باری که پایتخت را دیروز به آتش کشید، برای مردم و مملکت دیگر قابل ادامه و تحمل نیست. در پی استعفای دولت و برای جلوگیری از اضمحلال مملکت و از بین رفتن وحدت ملی، برای جلوگیری از سقوط و هرج و مرج و آشوب و کشتار، و به منظور برقراری حکومت قانون و ایجاد نظم و آرامش، تمام کوشش خود را در تشکیل یک دولت ائتلافی مبذول داشتم و فقط هنگامی که معلوم شد که امکان انجام این ائتلاف نیست، به ناچار یک دولت موقت را تعیین کردیم.

من آگاهم که به نام جلوگیری از آشوب و هرج و مرج این امکان وجود دارد که اشتباهات گذشته و فشار اختناق تکرار شود. من آگاهم که ممکن است بعضی احساس کنند که به نام مصالح و پیشرفت مملکت و با ایجاد فشار این خطر وجود دارد که سازش نا مقدس فساد مالی و فساد سیاسی تکرار شود و، اما من به نام پادشاه شما که سوگند خورده ام که تمامیت ارضی مملکت، وحدت ملی و مذهب شیعه اثنی عشری را حفظ کنم، بار دیگر در برابر ملت ایران سوگند خود را تکرار می کنم و متعهد می شوم که خطا های گذشته هرگز تکرار نشود، بلکه خطا ها از هر جهت نیز جبران گردد.

متعهد می شوم که پس از برقراری نظم و آرامش در اسرع وقت یک دولت ملی برای آزادی های اساسی و انجام انتخابات آزاد، تعیین شود تا قانون اساسی که خون بهای انقلاب مشروطیت است به صورت کامل به مرحله اجرا در آید، من نیز پیام انقلاب شما ملت ایران را شنیدم.

من حافظ سلطنت مشروطه که موهبتی است الهی که از طرف ملت به پادشاه تفویض شده است هستم و آنچه را که شما برای بدست آوردنش قربانی داده اید، تضمین میکنم، که حکومت ایران در آینده بر اساس قانون اساسی، عدالت اجتماعی و اراده ملی و به دور از استبداد و ظلم و فساد خواهد بود. در وضع فعلی برقراری نظم و آرامش برای جلوگیری از سقوط و اضمحلال ایران وظیفه اصلی نیرو های مسلح شاهنشاهی است که همیشه با حفظ ماهیت ملی خود متکی بر ملت ایران و وفادار به سوگند های خود بوده و هست، باید با همکاری شما هموطنان عزیم این نظم و آرامش هرچه زودتر برقرار شود تا دولت ملی بعدی که استقرار و آزادی ها، اجرای اصلاحات وبه خصوص برقراری انتخابات آزاد را بر عهده خواهد داشت در اسرع وقت کار خود را شروع کند.

من و شما در این سی چند سال وقایع حساسی راد دیده ایم و خطرات بسیار را پشت سر گذاشته ایم، امیدوارم در این لحظات حساس و خطیر وسرنوشت ساز، خداوند بزرگ ما را مشمول عنایات خو د فرماید، تا بتواینم در کنار هم به هدف های اصلی که آسایش و رفاه و آزادی و سربلندی و ایران و ایرانی است برسیم.

من اینجا از آیات عظام و علمای اعلام که رهبران روحانی و مذهبی جامعه و پاسداران اسلامی و به خصوص مذاهب شیعه هستند، تقاضا دارم تا با راه نمایی های خود و دعوت مردم به آرامش و نظم برای حفظ تنها کشور شیعه جهان بکوشند. من از رهبران فکری جوانان می خواهم تا با دعوت آنان به آرامش و نظم، راه مبارزه اصولی برای برقراری یک دموکراسی واقعی را هموار کنند. من از شما پدران و مادران ایرانی که مانند من نگران آینده ایران و فرزندان خود هستید می خواهم که با راه نمایی های آنان مانع شوید تا از راه شور و احساسات در آشوب و اغتشاش شرکت کنند، و ب i خود و به میهن شان لطمه وارد سازند.

من از شما جوانان و نوجوانان که آینده ایران متعلق به شماست، می خواهم تا میهنمان را به خون و آتش نکشید و به امروز و خود و فردای ایران ضرر نزنید.

من از شما رهبران سیاسی جامعه می خواهم تا به دور از اختلاف های عقیدتی و با توجه به موقعیت تاریخی حساس و استثنایی کشورمان، نیرو های خود را برای نجات میهن به کار برید.

من از همه شما کارگران و کارکنان و دهقانان که با کوشش های خود چرخ های اقتصادی کشور را به حرکت در می آوردند می خواهم، تا با فعالیت هر چه بیشتر در حفظ و احیای اقتصادی کشور بکوشید.

من از همه شما هموطنان عزیزم می خواهم تا به ایران فکر کنید. همه به ایران فکر کنیم. در این لحظات تاریخی بگذارید همه با هم به ایران فکر کنیم. بدانید که در راه انقلاب ملت ایران علیه استعمار، ظلم و فساد من در کنار شما هستم؛ و برای حفظ تمامیت ارضی وحدت ملی، و حفظ شعائر اسلامی و برقراری آزادی های اساسی و پیروزی و تحقق خواست ها و آرمان های ملت ایران همراه شما خواهم بود.

امیدوارم در روز های خطیری که در پیش داریم، خداوند متعال ما را مورد عنایت و لطف خود قرار داده و همواره موید و حافظ ملک و ملت ایران باشد. انشاء الله تعالی.»

و، اما آن نکات:

1. شاه در این پیام 14 بار از کلمۀ «من» استفاده می کند. همین من های 14 گانه نشان می دهد کشور با «من» اداره می شده ضمن این که ادبیات خود شاه «ما» بود ولو از آن من را مراد داشت و همین هم نشان می دهد متن پیام را دیگری نوشته. «ما» را البته به جای «من» به کار می بُرد کما این که در افتتاح ورزشگاه 100 هزار نفری آریامهر (آزادی کنونی) گفت: «ما محمد رضا پهلوی شاهنشاه ایران استادیوم را افتتاح نمودیم». این همه «من» و ضمیر مفرد سابقه نداشت.

2. چنان که اشاره شد شاه در حالی از جنبش ضد استبدادی مردم ایران با لفظ "انقلاب" یاد کرد که خود رهبران انقلاب کمتر استفاده می کردند و پس از آن رایج شد و شورای انقلاب هم تشکیل شد. شاه سه بار در این پیام از «انقلاب» شخن می گوید و جا دارد از سلطنت طلبان امروز که انقلاب 57 را شورش می خوانند پرسید از پاپ، کاتولیک تر شده اند؟

3. در این متن سه بار به ظلم وفساد و دو بار به اشتباهات و خطا های گذشته اعتراف می کند و وعدۀ انتخابات آزاد می دهد و این هم یعنی پس از دولت ملی مصدق انتخابات آزاد نبوده است.

4. هوشنگ نهاوندی از نزدیکان شاه که یک چند وزیر علوم هم بود در کتاب «محمد رضا پهلوی آخرین شاهنشاه ایران» - انتشار در خارج از کشور- نویسندۀ متن را رضا قطبی و سید حسین نصر و فرح پهلوی را از آن مطلع می داند و یادآور می شود: «تا آن موقع کلمۀ انقلاب هرگز به صورت رسمی گفته نشده بود و شاه چند بار آن را تکرار کرد و عدم رعایت قانون اساسی را پذیرفت. حال آن که قبول همین مطلب – عدم رعایت قانون اساسی- به مجلس شورای ملی امکان می داد که وی را از سلطنت عزل کند... این پیام نابه هنگام در حقیقت اعلام پایان سلطنت یا دست کم سلطنت خود او بود و سفیر کبیر بریتانیا همان روز در یادداشت های خود نوشت: آیا شاه واقعا فهمید چه گفته؟ »

5. هوشنگ نهاوندی در کتاب بالا به نقل از خود شاه در مکزیک می نویسد: «به من گفت در حال خستگی مفرط با گلویی که بغض و اندوه آن را پر کرده بود حتی یک کلمۀ آن را تغییر ندادم، زیرا در بن بست قرار گرفته بودم.» - [صفحۀ 748]عباس میلانی هم نوشته پیش نویس این متن را یافته و در دست دارد و به قلم شخص رضا قطبی است و برای حصل اطمینان چند بار از او تقاضای ملاقات کرده و هرگزاسخی دریافت نداشته است. (رضا قطبی رییس رادیو و تلویزیون و از بستگان نزدیک فرح بود).

هوشنگ نهاوندی در همان صفحۀ 749 و ذیل عباس میلانی نوشته «سید حسین نصر هم نقش خود را پذیرفته، ولی دربارۀ نقش شهبانو فرح توضیح نداده است.»

برخی به احسان نراقی هم نسبت می دهند، چون او نیز مورد وثوق فرح بود، ولی نراقی بار ها و از جمله در گفتگو با این نویسنده تکذیب کرده و گفته در آن روز ها با خود شاه ملاقات داشته و شرح آن را در کتاب «از کاخ شاه تا زندان اوین» آورده است.

6. برخی معتقدند این پوست خربزه را فرح زیر پای شاه گذاشت تا او برود و خود قدرت را در دست بگیرد و به همین خاطر در دقایق آخر ازهاری جانشین اویسی شد. بختیار هم از این نقشه آگاه بود و به همین خاطر شرط گذاشت که فرح هم باید همراه شاه برود. در عرف سلطنتی شاه و ملکه و ولیعهد با هم نباید در خارج از کشور باشند و 26 دی با خروج شاه و فرح با هم در حالی که ولیعهد هم در آمریکا بود و با تشکیل شورای سلطنت در واقع سلطنت محمد رضا شاه تمام شد و بختیار دنبال تأسیس حکومت تازه با اتکا به ارتش بود، ولی دیر شده بود و صدای او شنیده نمی شد.

7. آن پیام و بازداشت رجال مشهور باید تیتر روزنامه ها می شد، ولی از فردای آن روز اعتصاب مطبوعات در اعتراض به حکومت نظامی شروع شد که تا 17 دی و 62 روز ادامه یافت. با این اعتصاب گفتمان روشن فکری انقلاب تضعیف شد و با سه راه پیمایی تاسوعا و عاشورا و اربعین دست بالای گفتمان مذهبی تثبیت شد. علت این که عکس شاه در آن پیام، تار و بی کیفیت است به خاطر آن است که عکسی در مطبوعات آن زمان منتشر نشد و عکس از فیلم برداشته شده، چون روزنامه ها از نیمۀ آبان 57 وارد اعتصاب شدند.

8. رضا پهلوی و مادرش در تمام این سال ها به این پیام اشاره ای ندارند. اگر مادرش در پیام نقش داشته و دست کم روشن است که کار مشاوران او بوده و پیام هم متضمن به رسمیت شناختن انقلاب 57 و قبول ظلم و فساد در آن دوره و نبود انتخابات آزاد بوده چرا به انتقاد از جمهوری اسلامی بسنده نمی کنند و اصل انقلاب را هم زیر سؤال می برند در حالی که پیام 14 آبان بهترین گواه است بر این که شاه هم اصل انقلاب و خطا کردن خود را پذیرفته بود.

9. با این که شاه به سبک مرداد 1332 می خواست روحانیت سنتی و مراجع به داد او برسند و آن ها را خطاب قرار داد که برای حفظ تنها کشور شیعه جهان بکوشند، اما آنان اعتنا نکردند چرا که اولا در سال 32 سید ابوالقاسم کاشانی در مقابل دکتر مصدق قرار گرفته بود و آیت الله بروجردی نگران به قدرت رسیدن کمونیست ها و از بین رفتن حکومتش شیعه بود (اگر چه دولت ملی هرگز چنین تهدید نبود، ولی این گونه القا شد). حال آن که این بار یک مرجع تقلید شیعه خود در رأس جنبش قرار داشت و هیچ کس نگران از بین رفتن تنها دولت شیعه نبود. ثانیا شاه با تغییر تاریخ هجری خورشیدی به شاهنشاهی در سال 1355 روحانیت سنتی را هم رنجاند هر چند شریف امامی در شهریور 57 بازگرداند. (جالب این که شاه بعد از سقوط تبریک نوروزی سال 1358 را 2538 امضا کرد).

10. بلافاصله بعد از پخش پیام از رادیو شعر طنز هادی خرسندی منتشر شد: «ز پشت رادیو گفتم به تأکید/ که [..]خوردم غلط کردم ببخشید». این در حالی بود که نه از اینترنت خبری بود و نه شبکه های اجتماعی و شعر کپی و تکثیر می شد. هادی خرسندی البته بعد از انقلاب یک ضد انقلاب کامل شد.

منبع : سایت فرارو

https://fararu.com/fa/news/584568

13 تیر 1401 - 11:51

نقدی بر نطق مشهور محمدرضا پهلوی در 14 آبان 1357/ شاه هم "پنجاه‌وهفتی" بود! / مخالفان انقلاب 57 "ایرانی" نیستند

عصر ایران نوشت: پهلوی‌چی‌های جدید یا قدیمی که عبارت "پنجاه‌وهفتی" را به مثابه فحش به کار می‌برند به یاد بیاورند "اعلیحضرت همایونی" هم گفته بود «انقلاب ملت ایران نمی‌تواند مورد تایید من نباشد».

‌این روزها که طرفداران احیای حکومت پهلوی مدام عبارت "پنجاه‌وهفتی‌ها" را با یکی دو تا فحش سیاسی یا چارواداری در هم می‌آمیزند و خشم و نفرتی عمیق را نثار همۀ کسانی می‌کنند که به نوعی در انقلاب سال 57 نقش داشتند، ذکر این نکته خالی از لطف نیست که محمدرضاشاه پهلوی نیز خودش جز "پنجاه‌وهفتی‌ها" بود!

شاه در ابتدای نطق مشهورش در 14 آبان 1357، که گفت «من نیز پیام انقلاب شما ملت ایران را شنیدم»، این نکته را هم گفت که «انقلاب ملّت ایران نمی‌تواند مورد تأیید من به ‌عنوان پادشاه ایران و به ‌عنوان یک فرد ایرانی نباشد».

بنابراین وقتی پهلوی‌چی‌های جدید یا قدیمی، عبارت "پنجاه‌وهفتی" را به مثابه فحش به کار می‌برند، بهتر است ابتدا به یاد بیاورند "اعلیحضرت همایونی" هم گفته بود «انقلاب ملت ایران نمی‌تواند مورد تایید من نباشد».

جالب اینکه شاه در پیامش آورده بود انقلاب ملت ایران نمی‌تواند مورد تایید من "به عنوان یک فرد ایرانی" نباشد. اگر فقط متن همین پیام ملاک و مبنا باشد، در واقع مدلول سخن شاه این است که مخالفان انقلاب 57 "ایرانی" نیستند.

وسعت حضور مردم در خیابان‌ها چنان بود که ابتنای انقلاب 57 بر "ارادۀ ملی" قابل انکار نبود و انگار اگر کسی آشکارا به مخالفت با خواست انقلابی مردم ایران برمی‌خاست، از دایرۀ "مردم ایران" خارج و صفت ایرانی بودن از او زایل می‌شد.

البته قطعا فی‌نفسه چنین نبود اما موج عظیم و حیرت‌انگیز انقلاب موجب شد که شاه نه فقط به عنوان "پادشاه ایران" بلکه به عنوان "یک فرد ایرانی" اعلام کند که انقلاب ملت ایران مورد تایید اوست.

طبیعتا هیچ کس نمی‌خواهد منفور اکثریت مردم باشد؛ چه پادشاه باشد چه یک فرد عادی. این واهمه نشانۀ "قدرت مردم" است. البته فعال شدن قدرت مردم خارج از چارچوب نهادهای سیاسی و مدنی لزوما نتایج مثبتی در بر ندارد ولی به هر حال بدیهی است که هیچ حاکمی نمی‌خواهد این قدرت علیه او فعال شود. هم از این رو شاه ناچار شد بگوید انقلاب ملت ایران مورد تایید اوست.

بنابراین وقتی طرفداران حکومت پهلوی به "پنجاه‌وهفتی‌ها" فحش می‌دهند، بد نیست به یاد آرند که پیشوا و مقتدایشان نیز انقلاب پنجاه‌وهفتی‌ها را تایید کرده بود.

ممکن است گفته شود شاه تحت فشار و از سر مصلحت چنین حرفی زده است. اما این حرف اگر دو سه آب شسته‌رفته‌تر بیان شود، معنایی جز این ندارد که شاه از ترس سرنگونی حکومتش، به دروغ گفت انقلاب ملت ایران را تایید می‌کند.

آدمی که در تنگنا گیر کرده، ممکن است هر دروغی بگوید تا از تنگنا خلاص شود. شاه در پیامش به "سازش نامقدس فساد مالی و فساد سیاسی" در ایران تحت حاکمیتش اشاره کرد و قول داد مانع تداوم "ظلم و فساد و اختناق" شود.

او احتمالا به هیچ وجه باور نداشت حکومتش فاسد و ظالم است. اما به خوبی می‌دانست در ایران چیزی به نام "انتخابات آزاد" وجود ندارد. اگر پیام او دروغین و مصلحت‌آمیز بوده، پس مردم حق داشتند این سخنان شاه را باور نکنند: «متعهد می‌شوم که پس از برقراری نظم و آرامش در اسرع وقت یک دولت ملی برای آزادی‌های اساسی و انجام انتخابات آزاد، تعیین شود تا قانون اساسی که خون‌بهای انقلاب مشروطیت است به‌صورت کامل به مرحله اجرا درآید».

مجموع گفته‌ها و نوشته‌های شاه پس از سرنگونی حکومتش نشان می‌دهد او اعتقادی به محتوای پیام 14 آبان 1357 نداشت و وعده‌اش در خصوص انتخابات آزاد هم قابل اتکا نبود.

کسانی هم که الان از موضعی طلب کارانه دربارۀ دوران رژیم شاه حرف می‌زنند و خواستار احیای سلطنت پهلوی در ایران هستند، قاعدتا معتقد نیستند در حکومت پهلوی ظلم و فساد و اختناق قابل توجهی وجود داشت. بنابراین انقلاب علیه رژیم شاه را نشانۀ "بلاهت پنجاه‌وهفتی‌ها" می‌دانند.

این افراد از ناکامی‌های جمهوری اسلامی در تحقق وعده‌های انقلاب 57، حقانیت رژیم شاه را نتیجه می‌گیرند. اما چنین استدلالی مثل این است که الان در کشور انقلابی رخ دهد و 40 سال بعد اوضاع به مراتب بدتر از الان باشد، بعد عده‌ای بگویند حکومت قبلی شرایط مطلوبی در جامعۀ ایران رقم زده بود.

همین که مردم یک کشور انقلاب می‌کنند یا مدام اعتراض می‌کنند، یعنی از شرایط و وضع زندگی‌شان راضی نیستند. ولو آیندگان از شرایطی که آن‌ها سال‌ها دچارش بودند، راضی باشند! رضایت صرفا مبنای اقتصادی ندارد. مبنای سیاسی هم لازم دارد.

اما نکتۀ اصلی این است که اگر وعدۀ شاه در خصوص "برگزاری انتخابات آزاد" توخالی بوده، چنین وعده‌ای را از سوی طرفداران او چطور می‌توان باور کرد؟ کسانی که نقد رادیکالی به دوران شاه ندارند، قاعدتا در پی احیای همان دوران هستند. در آن دوران هم که از انتخابات آزاد خبری نبود. پس چرا احیاکنندگان آن دوران باید به انتخابات آزاد معتقد باشند؟

اگر شاه برای "حفظ قدرت" به دروغ وعدۀ انتخابات آزاد داد، آیا ممکن نیست که پیروان شاه برای "کسب قدرت" وعدۀ انتخابات آزاد دهند؟ و اصولا کسانی که هیچ مشکلی با فقدان دموکراسی در دوران شاه ندارند، وعده‌شان دربارۀ برگزاری انتخابات آزاد در ایران فردا چگونه قابل باور است؟

بن علی در تونس دموکراسی‌خواه بود. وقتی هم که به قدرت رسید، حدود دو سه سال مشی دموکراتیک داشت و جزو معدود رهبران دموکرات جهان عرب بود. اما به سرعت تبدیل شد به یک دیکتاتور؛ و بخش اعظم عمر سیاسی‌اش را صرف تحکیم دیکتاتوری‌اش کرد.

او که در آغاز دموکرات بود، دیکتاتور از آب درآمد. پهلوی‌چی‌هایی که هنوز به قدرت نرسیده مدافع تمام‌عیار دوران غیردموکراتیک رژیم شاه هستند و حتی بعضا با صراحت گفته‌اند که مخالف برگزاری انتخابات آزاد در ایران آینده‌اند، چطور ممکن است آب در آسیاب دیکتاتوری نریزند و رهبرشان را به دیکتاتور بعدی ایران بدل نکنند؟

منبع : سایت خبر آنلاین

https://www.khabaronline.ir/news/1647755